زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت


در هیچ زمان دیگری، زبان برنامه نویسی JavaScript به حدی که امروزه به آن بها داده می شود، محبوب و معروف نبوده است. برخی آن را در عین حال، بهترین و بدترین زبان برنامه نویسی در جهان نامیده اند! در طی چند سال گذشته، روش هایی که برنامه نویسان و توسعه دهندگان از جاوا اسکریپت استفاده کرده و یا با مفسرهای این زبان ارتباط برقرار می کنند، به طرز چشمگیری پیشرفت کرده و بهبود یافته است و همین پیشرفت ها سبب شده تا جاوا اسکریپت به یکی از پرکاربرد ترین زبان های برنامه نویسی حال حاضر جهان تبدیل شود؛ هر چه باشد، جاوا اسکریپت را Language of the Web  یا «زبان وب» می نامند!

اما ... جاوا اسکریپت چیست؟ 
در زمان های دور و اولین روزهای شکل گیری شبکه ی جهانی وب (www)، مرورگرها تنها نرم افزارهایی برای خواندن صفحات وب بودند. آن ها عملاً هیچ توانایی و قدرتی از خود نداشتند، مگر آن که بتوانند متون سایت را در اندازه های مختلف نمایش دهند. به محض این که شرکت مایکروسافت مرورگر مشهور اینترنت اکسپلورر را عرضه کرد، جنگ میان مرورگرها شعله ور شد و قابلیت های جانبی نیز یکی پس از دیگری سر برآوردند. یکی از مرورگرها امکان نمایش تصاویر را معرفی کرد؛ دیگری امکان نمایش فونت های غیر استاندارد را عرضه کرد؛ متون چشمک زن به وب راه پیدا کردند و هر قابلیت عجیب و غریب دیگری که به ذهن برنامه نویسان آن دوران می رسید، رفته رفته به دنیای وب وارد گشت. دیری نگذشت که این ایده به ذهن برنامه نویسان خطور کرد: مرورگرها نیز می توانند کارهای شگفت انگیزی نمایش دهند، نه آن که فقط برای نمایش متن از آن ها استفاده شود.

دست به کار شدن آقای براندن ایچ 
عرضه ی نخست زبان برنامه نویسی جاوا اسکریپت به سال 1995 در کمپانی Netscape باز می گردد، زمانی که طراح جاوا اسکریپت -آقای براندن ایچ- این زبان را در زمانی بسیار کوتاه (برخی می گویند در کمتر از 10 روز) نوشت. ایچ با تلفیق برترین قابلیت های زبان های برنامه نویسی دیگر، جاوا اسکریپت را طراحی کرده و به جهان معرفی نمود.

موکا را بشناسید 
جاوا اسکریپت در ابتدا با نام موکا شناخته می شد. پس از عرضه ی اولین نسخه ی آزمایشی Netscape Navigator، نام این زبان به Livescript تغییر یافت و نهایتاً با انتشار مرورگر Netscape 2 در سال 1995، نام JavaScript برای آن انتخاب شد. کمپانی نت اسکیپ این زبان را در سازمان جهانی استانداردهای بین المللی Ecma International ثبت کرد و بدین ترتیب، باری دیگر در سال 1997، نام آن به EMCAScript تغییر پیدا کرد. برندان ایچ که طراح و بنیان گذار جاوا اسکریپت بود، در رابطه با نام انتخابی برای زبان خود گفت که "EMCAScript یک نام غریب است که بیشتر همانند یک بیماری پوستی است."

اما متأسفانه نه تنها نام قبلی این زبان نامناسب بود، بلکه نام فعلی آن و آنچه عموم مردم و برنامه نویسان آن را صدا می زنند نیز سبب برخی اشتباهات و باورهای غلط می شود. اگر در حال حاضر با زبان برنامه نویسی جاوا آشنا هستید و یا آن که قصد یادگیری آن را در آینده دارید، بهتر است به خاطر داشته باشید که جاوا اسکریپت و جاوا با آن که شباهت هایی با یکدیگر دارند، اما حقیقتاً دو زبان کاملاً مستقل و متفاوت هستند.

باز شدن دری به سوی افکت ها 
زمانی که جاوا اسکریپت در وب منتشر شد، به سرعت به عنوان راهی برای داینامیک کردن وب سایت ها شهرت یافت. اولین صفحات داینامیک اِچ تی اِم اِل یا DHTML، نتیجه ی استفاده از جاوا اسکریپت در مرورگرها بودند که امکان ساخت افکت های زیبا و جالبی را به برنامه نویسان می دادند. یکی از معروف ترین این افکت ها، بارش دانه های برف است که برای مدتی، یکی از محبوب ترین افکت ها در میان سازندگان وب سایت های شخصی بود. البته افکت های کاربردی تری همچون پنجره های Pop-up (پاپ-آپ) و گوشه های تا شده ی صفحه، منوهای کشویی و اعتبارسنجی فرم ها نیز با معرفی جاوا اسکریپت، فراگیر شدند.

جاوا اسکریپت بزرگ می شود! 
حال با ورود به دهه ی سوم از زندگی خود، جاوا اسکریپت به یکی از پرکاربرد ترین زبان های برنامه نویسی در جهان تبدیل شده و بر روی هر کامپیوتری که در جهان وجود دارد، حداقل یک مرورگر توانایی اجرای کدهای آن را دارد.

جاوا اسکریپت به قدری انعطاف پذیر است که افراد عادی و کسانی که به تازگی می خواهند وارد دنیای برنامه نویسی شوند، می توانند به راحتی آن را فرا گرفته و به کار بگیرند. از طرفی، برنامه نویسان حرفه ای نیز از آن برای ایجاد قابلیت ها و کاربردهای جدید بر روی وب سایت های امروزی استفاده کرده و می کنند. تقریباً تمامی وب سایت های مدرن از جاوا اسکریپت بهره می گیرند که از آن جمله می توان گوگل، آمازون، فیسبوک و خیلی (خیلی) دیگر از سایت ها -همچون سکان آکادمی- را مثال زد.

به منظور تسهیل فرایند آموزشی، در این سری از آموزش ها باکس هایی به صورت زیر مورد استفاده قرار خواهند گرفت تا مخاطبین دوره بهتر بتوانند برخی از نکات مهم این دوره ی آموزشی را به خاطر بسپارند:

 نکته :نکاتی که منجر به درک بهتر موارد مطروحه می‌شوند، در قالب باکس‌های سبز رنگی به این شکل در اختیار دانشجویان قرار خواهند گرفت. هشداربرنامه‌نویسان مبتدی در برخی موارد می‌بایست دقت بیشتری به خرج دهند تا در آینده با سردرگمی کمتری مواجه شوند؛ به همین منظور، هشدارهای این دورهٔ آموزشی در قالب باکس‌های قرمز رنگی به این شکل درمعرض دید دانشجویان قرار خواهند گرفت.به خاطر داشته باشیدبرخی نکات هستند که مخاطبین این دورهٔ آموزشی می‌بایست به‌خاطر بسپارند چراکه در آموزش‌های آتی به آن نیاز خواهند داشت .